تجربیات موفق بخش پیوند

اولین پیوند کلیه ایران را دکتر سنادی زاده در سال 1347 در بیمارستان نمازی شیراز انجام داد. بعد از آن، این عمل در همین بیمارستان و هم چنین در بیمارستان های تهران انجام شد و به این ترتیب از سال 1347 تا سال 1357 نزدیک به 80 مورد پیوند کلیه انجام شد، بدون آنکه برنامه سازمان یافته و منظمی جهت انجام عمل پیوند کلیه و تربیت تیم های جدید تدوین شود.

در طول این دهه نزدیک به چهارصد نفر بیمار نیازمند کلیه با صرف هزینه های سنگین و انتظار طولانی درخارج از ایران به ویژه در انگلستان عمل پیوند کلیه را انجام دادند.اکثر کلیه های مورد استفاده برای پیوند در آن زمان با قیمت گزاف از شبکه یورو ترانسپلانت خریداری می شد و در مواردی سبب انتقال بیماری و مرگ بیماران دریافت کننده کلیه شد.

بعد از این دهه این عمل در ایران متوقف شد و سپس در سال 1362 دوباره انجام این عمل از سر گرفته شد. درطی سال های 1362 تا 1363 تعداد 50 عمل پیوند در بیمارستان های مختلف تهران انجام شد و همزمان برنامه اساسی پیوند کلیه در ایران و آموزش گسترده تیم های پیوند، طراحی و پایه کار برای شروع عمل پیوند در شهرستان ها از جمله شیراز و اصفهان و سایر شهرها گذاشته شد.

اولین پیوند کلیه در شیراز بعد از سال 57 در سال 1368، صورت گرفت و از آن سال تاکنون این عمل بر روی 3 هزار و 533 بیمار با موفقیت انجام شده است.

اولین پیوند موفق کبد نیز در ایران در خرداد ماه سال 1372، دکتر ملک حسینی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام داد و از آن زمان، این دانشگاه بعنوان یک مرکز موفق پیوند کبد به فعالیت گسترده خود ادامه داد و به گفته رئیس انجمن حمایت از بیماران کلیوی فارس، از آن سال تاکنون، این دانشگاه حدود 2 هزار و 688 عمل موفقیت آمیز پیوند کبد داشته است.

هم اکنون پيوند کبد در کشور، فقط در شيراز انجام مي شود و بيماران کانديد پيوند کبد از سراسر کشور جهت قرار گرفتن در ليست انتظار پيوند کبد به شيراز مراجعه مي نمايند.

همچنین اولین پیوند پانکراس، دکتر نیک اقبالیان در فروردین ماه سال 1385 در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام داد.

معینی گفت: تاکنون یکصد و 81 مورد عمل پیوند پانکراس، یکصد و سه مورد عمل پیوند کلیه و پانکراس به طور همزمان، و در مجموع تعداد 45 مورد عمل پیوند روده، معده و طحال در این دانشگاه انجام شده است.

رئیس انجمن حمایت از بیماری های کلیوی فارس در مورد میزان تخت ها و عمل ها در بخش پیوند شیراز گفت: بادر اختیار داشتنفقط 36 تخت، در هر ماه 50 عمل پیوند کلیه و 37عمل پیوند کبد در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام می شود، اما با توجه به افزایش روزافزون بيماران نیازمند به پیوند عضو، این مقدار پاسخگوی بیماران نیست.

وی در رابطه با افزایش تعداد تخت ها در بخش پیوند دانشگاه علوم پزشکی شیراز یادآور شد: در حال حاضر، ساخت بزرگترين و مجهزترين مرکز پيوند اعضا در خاورميانه به نام مرکز پژوهشي، آموزشي و درماني پيوند اعضای ابو علي سينا در دست اقدام است و این مرکز تخصصی دارای 500 تخت است که بعد از اتمام ساخت آن، بیش از 400 تخت آن در اختیار بخش پیوند قرار می گیرد.

یکی از مواردی که سبب شده است شیراز قطب پیوند اعضا در خاورمیانه محسوب شود، علاوه بر تلاش شبانه روزی تیم پیوند اعضا و تعداد زیاد پیوندها، خدماتی است که به بیماران قبل و بعد از عمل پیوند ارائه می شود.

معینی در رابطه با این خدمات گفت: این خدمات از طریق انجمن حمایت از بیماران کلیوی به بیماران ارائه می شود و فعالیت های گسترده و همکاری های تنگاتنگ این انجمن با دانشگاه علوم پزشکی شیراز راه را برای بیماران نیازمند به پیوند کوتاه و هموار کرده و هزینه درمان را نیز به طرز قابل توجه ای کاهش داده است.

وی افزود: تنها ورودی رسمی بیمار به چرخه درمان و کانال ارتباطی بیماران در شیراز با پزشکان بخش پیوند، این مرکز است و هیچ بیمار نیازمند به پیوند، نمی تواند خارج از این مرکز برای درمان خود اقدام کند. به عبارتی تمام اقدامات و خدمات قبل و بعد از پیوند، هماهنگی برای انجام عمل پیوند و تمام خدمات پاراکلینیکی را این مرکز به صورت رایگان برای تمام بیماران پیوندی نیازمند مالی و غیر نیازمند بر عهده دارد.

رئیس انجمن حمایت از بیماری های کلیوی فارس درباره خدمات رسانی به بیماران مهمان گفت: این انجمن برای بیماران مهمان و همراهان بیمار، خدمات خوابگاهی رایگان ارائه می کند.

معینی ادامه داد: این انجمن در استان فارس 22 شعبه دارد و از اول امسال تاکنون، در حدود بیش از 800 میلیون تومان کمک بلا عوض نقدی به بیماران پیوندی ارائه کرده که این مقدار از محل کمک های مردمی صورت گرفته است.

وی همچنین افزود: از موارد دیگری که سبب شده است شیراز قطب پیوند اعضا در خاورمیانه باشد، اقبال عمومی مردم فارس به اهدای عضو پس از مرگ مغزی است. از ابتدای امسال تاکنون در شیراز، 630 مورد عمل پیوند کلیه و کبد انجام شده که 595 مورد آن، اهدای عضو از بیماران مرگ مغزی بوده است.

به دلیل وجود قانون خرید و فروش اعضای انسان در جهان، بیماران نیازمند به پیوند، در کشورهای دیگر، ناگزیرند به مراکز خرید و فروش اعضا مراجعه کرده و عضو پیوندی مورد نیاز خود را با هزینه بالا فراهم کنند و به همین دلیل هزینه این عمل در سطح جهان بسیار زیاد است.

معینی در این رابطه گفت: به دلیل عدم وجود چنین قانونی در ایران، و لزوم هماهنگ شدن اهدا کننده و اهدا گیرنده به صورت رسمی قبل از عمل با انجمن حمایت از بیماران کلیوی، تمامی عضوهای پیوندی یا از بیمار مرگ مغزی اهدا می شود یا از فامیل های بیمار. بنابراین، این روش سبب شده که هم هزینه عمل پیوند پایین آید و هم اینکه هیچگونه خرید و فروش اعضا حتی به صورت پنهانی در شیراز وجود نداشته باشد.

لازم به ذکر است که به دلیل عدم وجود چنین قانونی، ایران مقصد بیماران غیر ایرانی نیازمند به پیوند برای چنین عملی نیست و بیماران کشورهای حاشیه خلیج فارس و سایر کشورهای منطقه خاورمیانه برای انجام چنین عملی به کشورهای ایالات متحده آمریکا، انگلیس و کانادا مسافرت می کنند.

وی در پایان اضافه کرد: به رغم تلاش مستمر بخش پيوند اعضای بيمارستان نمازي شيراز و فعالیت شبانه روزی بیش از 200 نفر در چرخه پیوند، و همچنین به رغم اقبال عمومی مردم به اهدای عضو، هنوز بیش از یک هزار و 580 بيمار نيازمند به پيوند عضو (کلیه، کبد و پانکراس) در انتظار دريافت عضو هستند، که البته امیدواریم با راه اندازی بیمارستان تخصصی ابو علی سینا اینگونه عمل ها افزایش یابد.